Wat is het verschil tussen normale angst en een angststoornis?
Kan ik zelf de angst verminderen?
Wat is een goede behandeling en hoe lang duurt deze?
Kan ik volledig genezen na een behandeling?
Welke medicijnen zijn er en wat doen ze?
Hoe kan ik iemand met een angststoornis het beste helpen?
Wat houdt een dagbehandeling of opname in?
Wat kan ik doen om terugval te voorkomen na mijn therapie?

Wat is het verschil tussen normale angst en een angststoornis?

Angsten horen bij het leven omdat ze ons attent maken op gevaarlijke situaties.
Als je jezelf een groot gedeelte van de dag angstig voelt, of als er vaak angst op komt zetten in ongevaarlijke situaties zoals bij het afsluiten van een deur of in sociale situaties, dan kan er sprake zijn van een angststoornis.
Het dagelijks functioneren wordt dan flink belemmerd.
Iemand die bang is om te vliegen maar dit nooit hoeft te doen heeft geen angststoornis, maar een zakenman die herhaaldelijk moet vliegen voor zijn werk en dit niet durft, heeft wel een angststoornis omdat hij als zakenman niet meer goed kan functioneren.

Kan ik zelf de angst verminderen?

Dit hangt van een aantal factoren af.
Is de angst bijvoorbeeld heel lang en in hevige mate aanwezig dan zal het lastig zijn om hier alleen mee aan de slag te gaan en is hulp van een gespecialiseerde therapeut nodig.
Is er wel sprake van een meer dan gemiddelde angst, maar kunt u nog redelijk functioneren dan zijn er zelfhulpboeken die u op weg kunnen helpen. Er staan oefeningen in beschreven waar u mee aan de slag kunt. Een en ander hangt ook af van de mate waarin u in staat bent tot discipline en de ondersteuning die u krijgt van uw omgeving. Zie hiervoor ook de informatie over gedragstherapie en cognitieve therapie. De medewerkers van de ADF-stichting kunnen u verder informeren en adviseren. Tel: 0900-200 87 11 (werkdagen van 9.00 tot 13.30 uur en maandag- t/m donderdagavond van 19.00 tot 20.30 uur).
Het uiten van uw gevoelens maar ook afleiding zoeken en met andere dingen bezig gaan is heel belangrijk. Het onderdrukken van uw angst helpt niet; werken aan acceptatie van de angst is heel belangrijk zonder deze te koesteren.

Wat is een goede behandeling en hoe lang duurt deze?

Uit onderzoek is gebleken dat cognitieve gedragstherapie het beste werkt.
De duur van de behandeling hangt af van de ernst van de angststoornis en de mate waarin u zelf in staat bent oefeningen op te pakken.
Over het algemeen varieert de behandeling van drie maanden tot een jaar.
De ADF-stichting heeft een samenwerkingsverband met gespecialiseerde en geregistreerde therapeuten die veel ervaring hebben in de behandeling van patiënten met angststoornissen. De medewerkers van de telefonische hulpdienst kunnen u hier verder over informeren en eventueel doorverwijzen. In de behandeling worden ook vaak ontspanningsoefeningen aangeleerd.

Kan ik volledig genezen na een behandeling?

Net zoals met een huidziekte of een zwak hart zal de angststoornis vaak niet voor 100% verdwijnen. Door een behandeling kunnen de klachten wel in belangrijke mate afnemen zodat iemand weer goed kan functioneren.
In stressvolle tijden kan de oude angst weer meer de kop opsteken. Als u in therapie bent geweest kunt u in zo’n situatie de oefeningen die u geleerd hebt zelf weer oppakken.
Zonodig kunt u ook weer een consult aanvragen bij uw therapeut om een korte periode ondersteund te worden.

Welke medicijnen zijn er en wat doen ze?

Antidepressiva worden het meest gebruikt om angsten te verminderen.
Deze middelen zijn, in tegenstelling tot tranquillizers, niet verslavend.
Het duurt wel enkele maanden voordat de angst daadwerkelijk gaat verminderen. Soms worden de angstklachten in het begin zelfs erger en kunnen ook andere bijwerkingen optreden zoals misselijkheid, hoofdpijn enz. In deze periode wordt daarom soms door de arts (tijdelijk) een tranquillizer voorgeschreven. De meeste bijwerkingen verdwijnen in de loop van de tijd maar sommige patiënten kunnen last blijven houden van bepaalde bijwerkingen zoals bijvoorbeeld een verminderd libido of gewichtstoename.
Of u wel of geen medicijnen gaat gebruiken hangt af van uw persoonlijke voorkeur en de ernst van de situatie. Medicijnen kunnen een stuk rust geven waardoor het bijvoorbeeld makkelijker is om bepaalde oefeningen op te pakken.
Als uw leven ernstig belemmerd wordt door uw angststoornis zal er eerder worden geadviseerd te starten met medicijnen.
Sommige mensen willen liever niets gebruiken en op eigen kracht proberen te herstellen. Cognitieve gedragstherapie is een goede behandeling om de angst te beteugelen.

Hoe kan ik iemand met een angststoornis het beste helpen?

Allereerst is het belangrijk om de ander de ruimte te geven om zijn problemen te kunnen bespreken. Schaamte speelt vaak een rol bij de patiënt, maar door er niet over te praten wordt de spanning juist verhoogd en kan de angst toenemen. Dit wil niet zeggen dat er eindeloos over problemen gepraat moet worden; het is de bedoeling hier de juiste balans in te vinden. Het is goed om bij terugkerende problemen hiervoor een bepaald moment op de dag af te spreken waarin er voldoende aandacht kan zijn.
Daarnaast is het belangrijk de ander te laten inzien dat aangeleerd gedrag van de patiënt (bijvoorbeeld veel om geruststelling vragen, bepaalde situaties vermijden, alsmaar controleren), bedoeld om de angst te verminderen, juist de angst versterkt; zie hiervoor ook de uitleg: cognitieve therapie en gedragstherapie.
De patiënt zal moeten gaan oefenen om dit gedrag te veranderen en stapje voor stapje weer moeilijke situaties aan moeten gaan. U kunt de patiënt eventueel hierin ondersteunen.
Er zijn lotgenotencontacten voor ouders en partners van patiënten waarin onderling ervaringen uitgewisseld worden. Ook worden cursussen georganiseerd door een psychotherapeut met als thema: hoe ga ik om met een patiënt met een dwangstoornis?
Wilt u meer informatie over dit onderwerp, de lotgenotencontacten of de cursussen, neemt u dan telefonisch contact op met onze medewerkers van de telefonische hulpdienst.

Wat houdt een dagbehandeling of opname in?

Indien u in ernstige mate belemmerd wordt door uw angsten en u al langere tijd hieronder gebukt gaat, kan het zijn dat u beter geholpen bent met een opname of dagbehandeling in een gespecialiseerd angstcentrum. Dit is dus iets heel anders dan opname op een psychiatrische afdeling: daar heeft u te maken met patiënten die ook andere ziektes kunnen hebben dan angststoornissen en er is geen sprake van een programma op maat. Bij een angstcentrum komen alleen patiënten met angst- of dwangstoornissen.
Een opname duurt gemiddeld 6 maanden, maar deze periode kan ook korter of langer zijn. Dit hangt af van uw persoonlijke situatie. Doorgaans verblijft u bij een opname door de week in het centrum en in het weekend kunt u naar huis.
U krijgt een gevarieerd programma aangeboden waarbij er vanuit verschillende invalshoeken gewerkt wordt om uw angsten te verminderen. De cognitieve gedragstherapie maakt onderdeel uit van het programma.
Bij een dagbehandeling slaapt u thuis.

Wat kan ik doen om terugval te voorkomen na mijn therapie?

Sommige patiënten die in dagbehandeling zijn geweest of een opname hebben gehad, vinden het moeilijk om thuis niet terug te vallen in oude (angst-)patronen.
Het is van belang ervoor te zorgen dat u niet in een gat valt. U kunt er bijvoorbeeld voor zorgen om, indien dit mogelijk is, deel te nemen aan activiteiten buitenshuis of om (vrijwilligers-)werk te verrichten.
Daarnaast is het in veel gevallen goed om gedurende een periode nog regelmatig contact te hebben met een gespecialiseerde therapeut bij u in de buurt.
Ook deelname aan lotgenotencontact kan helpen om in het goede spoor te blijven.
De uitwisseling van ervaringen en tips kunnen u hierbij ondersteunen. Zie hiervoor nadere informatie over lotgenotencontacten.