Oproep medicatievrije patiënten met dwang (OCS) voor deelname hersenscanonderzoek

Wat gebeurt er in de hersenen wanneer iemand met dwang zijn of haar obsessies niet kan stoppen of gedreven wordt vaste rituelen strikt te volgen? En hoe kunnen we de balans in de hersenen weer zo herstellen dat deze verstorende gedachten en handelingen afnemen of, liever nog, verdwijnen?
Hoe kunnen mensen met dwang hun gedachten gebruiken om hun emoties en gedragingen bij te sturen? En hoe werkt dat in de hersenen?

Dit zijn de vragen die we proberen te beantwoorden in het innovatief onderzoek dat afgelopen jaar bij de afdeling Psychiatrie van het VU Medisch Centrum en GZZ inGeest te Amsterdam van start is gegaan. Het onderzoek kijkt naar het effect van magnetische hersenstimulatie (TMS) op emotieregulatie bij de obsessieve compulsieve stoornis (OCS), ook wel dwangstoornis genaamd.

Wie kan er aan het onderzoek meedoen?
Voor dit onderzoek zoeken wij patiënten met OCS die geen medicatie gebruiken.

Wat is het doel van het onderzoek?
Doel van het onderzoek is het verkrijgen van meer kennis over de interactie tussen emotie (voelen) en cognitie (denken) bij OCS. De achterliggende gedachte is dat bepaalde hersengebieden die van belang zijn voor het bijsturen van onze emoties minder actief zijn bij patiënten met OCS. Een bekende methode om te leren met behulp van ons denken onze emoties bij te sturen is cognitieve gedragstherapie. In ons onderzoek wordt geprobeerd om met een eenmalige TMS behandeling de hersenen zo te beïnvloeden dat er kortdurend betere controle komt over de emoties die gepaard gaan met dwangklachten. Het effect van de magnetische hersenstimulatie wordt zichtbaar gemaakt met behulp van hersenscans (MRI). Op termijn zou dit onderzoek bijvoorbeeld kunnen bijdragen aan het toekomstig gebruik van magnetische hersenstimulatie als hulpmiddel bij cognitieve gedragstherapie.

Wat houdt deelname in?
Deelname houdt in dat u 3 maal een bezoek brengt aan het VU Medisch Centrum te Amsterdam.

• Op dag 1 vindt er een psychiatrisch interview plaats en doet u een aantal computertaken.
• Op dag 2 en 3 worden er hersenscans gemaakt: de eerste MRI scan is de basismeting, de tweede  scan wordt voorafgegaan door een eenmalige TMS behandeling.

Is er een vergoeding voor deelname?
Deelnemers ontvangen een financiële beloning en reiskostenvergoeding.

Wie voeren het onderzoek uit?
Het onderzoek wordt uitgevoerd door Stella de Wit (promovendus, arts/onderzoeker, GGZ inGeest), en wordt geleid door dr. Odile van den Heuvel (psychiater, VU Medisch Centrum) en dr. Ysbrand van der Werf (bioloog/psycholoog, VU Medisch Centrum).

Voor meer informatie:
Mail: st.dewit@vumc.nl
Bel: 020-4449635
Of kijk op: www.ocdhersenonderzoek.nl

Oproep 1 maart 2010

Oproep deelname onderzoek dwangpatiënt

Vorig jaar zijn GGZ inGeest en het VUmc, afdeling metamedica, een onderzoek gestart naar instemmen met en weigeren van behandeling bij mensen met een obsessieve compulsieve stoornis (ocs). Meestal lukt het behandelaren en cliënten wel om het eens te worden over bijvoorbeeld medicatie of een opname. Maar soms lukt dat ook niet. Wij willen cliënten en behandelaren interviewen om te vragen hoe dit bij hen gaat en welke aspecten daarbij voor hun van belang zijn.

Voor dit onderzoek worden nog proefpersonen gezocht. Heeft u ocs en lukt het niet altijd om het eens te worden met uw behandelaar? Wil hij of zij meer of juist minder dan u? Vraagt u zich wel eens af of de klachten invloed hebben op het nemen van beslissingen over de behandeling? Of heeft u een familielid waar dit bij speelt? Meldt u dan aan!

De cliënt wordt twee maal geïnterviewd. Ook zullen (als de cliënt daarmee instemt) de behandelaren en een familielid benaderd worden voor een interview. We zullen vragen naar de ideeën en ervaringen over bijvoorbeeld beslissingen nemen, ziek zijn, keuzen maken en het hebben van verwachtingen over de stoornis en behandeling.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door Andrea Ruissen, arts in opleiding tot psychiater en onderzoeker, prof. Guy Widdershoven en dr. Tineke Abma van de afdeling metamedica van het VUmc en prof. Ton van Balkom en dr. Gerben Meynen, beide psychiaters met aandachtsgebied ocs bij GGZ inGeest. Er wordt samengewerkt met het Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie (NedKAD). Informatie: a.ruissen@vumc.nl of 06 53247411.

Oproep 27 januari 2010

Universiteit Leiden zoekt deelnemers voor onderzoek naar Sociale Angst

Bij de afdeling Klinische Psychologie van de Universiteit Leiden is een groot onderzoek gestart naar de biologische achtergrond van sociale angst. Voor dit onderzoek zijn wij op zoek naar deelnemers. Wij hopen dat dit onderzoek er toe bijdraagt dat sociale angst in de toekomst beter kan worden behandeld.

Het onderzoek bestaat uit twee aparte onderdelen. Een onderdeel onderzoekt de hersenmechanismen betrokken bij sociale beoordeling. Het andere onderdeel gaat over het effect van het hormoon testosteron op sociaal angst gedrag. Meer informatie vindt u op www.socialeangst.nl

Bent u tussen de 18 en 55 jaar, rechtshandig, en heeft u last van sociale angst meld u dan aan voor dit onderzoek. U krijgt een onkostenvergoeding voor deelname.
Afhankelijk van de onderdelen waar u aan deelneemt, varieert dit tussen de 40 en 100 euro.

Voor meer informatie kunt u een email sturen naar socialeangst@fsw.leidenuniv.nl of bellen naar Henk Cremers, afdeling Klinische Psychologie, 071 527 6676

Oproep 18 januari 2010

Oproep deelname onderzoek voor het voorkomen van terugval na herstel angststoornis

Begin 2010 start een klinische studie naar het effect van een groepstraining op het voorkómen van terugval bij mensen die hersteld zijn van een angststoornis en die hun medicatie willen afbouwen. Dit is een onderzoek van GGZ inGeest in samenwerking met Meerkanten, GGz Nijmegen en de Gelderse Roos, medegefinancierd door ZonMw. Bij mensen die hersteld zijn van een angststoornis is er vaak sprak van terugval, zeker als de antidepressiva worden afgebouwd. Er is weinig onderzoek gedaan naar het voorkómen van terugval bij angststoornissen. Het doel van dit onderzoek is om de kans op terugval te verminderen. We gaan onderzoeken of het afbouwen van medicatie in een cognitief-gedragstherapeutische groepstraining, een minder hoog risico geeft op de terugkeer van angstklachten, dan het afbouwen van medicatie ‘as usual’. Ook onderzoeken we welke mensen een verhoogd risico op terugkeer van angstklachten hebben.
Bent u hersteld van een angststoornis, slikt u hiervoor nog steeds antidepressiva maar wilt u de medicatie afbouwen? Dan is meedoen aan dit onderzoek misschien een mogelijkheid voor u.

U kunt zich aanmelden voor het onderzoek bij:
Mw. drs. Daniëlle Bos, psycholoog/onderzoeksassistent bij GGZ inGeest
T (020) 788 5680
Email: da.bos@ggzingeest.nl
Mw. drs. Willemijn Scholten, psychotherapeut/onderzoeker bij GGZ inGeest
T (020) 788 4666.
Email: w.scholten@ggzingeest.nl

Waarom dit onderzoek?

Het doel van dit onderzoek is om de kans op terugval te verminderen bij mensen die hersteld zijn van een angststoornis en die hun medicatie gaan afbouwen. Dit wordt onderzocht door middel van een groepstraining. In dit onderzoek kijken we of het afbouwen van medicatie in een speciale afbouwgroep, een minder hoog risico geeft op de terugkeer van angstklachten, dan het afbouwen van medicatie zonder deze speciale groepstraining. Ook onderzoeken we welke mensen een verhoogd risico op terugkeer van angstklachten hebben.

Wie kunnen er meedoen?
Bent op dit moment hersteld van een angststoornis en slikt u hiervoor nog steeds medicatie (antidepressiva)? En wilt u nu, in overleg met uw behandelaar, de medicatie gaan afbouwen? Dan is meedoen aan dit onderzoek misschien een mogelijkheid voor u.
Het onderzoek is voor u bedoeld als:
• u ouder bent dan 18 jaar;
• u behandeld bent geweest voor een angststoornis: sociale fobie, paniekstoornis, gegeneraliseerde angststoornis;
• u bent hersteld van de angststoornis waar u voor behandeld bent. U mag nog wel andere (angst)stoornissen hebben of milde angstklachten;
• u bent behandeld met medicatie (antidepressiva);
• u de medicatie wilt gaan afbouwen en u hebt dit overlegd met uw behandelend arts/psychiater:
• u bereid bent om huiswerk te doen (dit zal ongeveer twee uur per week in beslag nemen);
• u geen alcoholverslaving heeft of niet dagelijks kalmeringsmiddelen slikt.

Wat voor groepstraining is het?
In de groepstraining wordt de medicatie afgebouwd. Tevens proberen we door het geven van cognitieve-gedragstherapie in groepsverband de kans te verkleinen dat uw klachten terugkeren.
De groepstraining bestaat uit de volgende onderdelen:
• het geleidelijk afbouwen van de medicatie waarbij we eventuele terugval maar ook ontwenningsverschijnselen, goed in de gaten kunnen houden en u hierbij uitleg en begeleiding kunnen geven;
• het maken van een terugvalpreventieplan;
• exposure: het opzoeken van de angstige situaties die u mogelijk toch nog vermijdt;
• cognitieve therapie: het leren omgaan en bijsturen van angstig makende opvattingen/gedachten die u kwetsbaar maken voor terugval.
De groep wordt begeleid door een psychiater en een cognitief-gedragstherapeut en bestaat uit acht sessies van 21/2 uur (inclusief pauze), die tweewekelijks plaatsvinden. Huiswerk is een belangrijk onderdeel van deze groepstraining (ongeveer twee uur per week). Voor de training wordt gebruik gemaakt van een werkboek.

Wat houdt deelname aan het onderzoek in?
Twee groepen
Om antwoord te geven op de vraag hoe effectief de groepstraining is, is het nodig dat we de groepstraining vergelijken met de ‘gewone’ medicatieafbouw, dus op de manier waarop de medicatieafbouw normaal gesproken begeleid wordt door de psychiater of arts.
We gaan derhalve twee groepen mensen onderzoeken: 1) mensen die de groepstraining gaan volgen en 2) mensen die de medicatie afbouwen bij een (eigen) psychiater/arts.
Het is nodig om deze twee groepen met elkaar vergelijken. Als blijkt dat de groepstraining de kans op terugval verkleint, weten we zeker dat het aan de groepstraining lag en niet aan iets anders.
Als u meedoet aan het onderzoek wordt u bij één van deze twee groepen ingedeeld. We bepalen met een loting in welke groep u terecht komt.

Vragenlijsten
Om het effect te kunnen meten, is het nodig om op verschillende momenten vragenlijsten af te nemen. Een deel van de vragenlijsten kunt u zelf thuis invullen, en een deel van de vragenlijsten wordt mondeling afgenomen door één van de onderzoeksassistenten.
Voorafgaand aan de groep wordt een interview over psychische klachten afgenomen en moeten vragenlijsten worden ingevuld. Ook na 4 maanden en na 16 maanden krijgt u dit interview. Bij 7, 10 en 13 maanden vindt er een telefonisch contact plaats met een aantal vragen.
 

Nieuwsbericht 27 januari 2010 

MRI

Ziekenhuis Zorgsaam in Terneuzen heeft sinds kort als eerste reguliere ziekenhuis in Nederland een Open, Verticale MRI. Dit MRI systeem is uitermate geschikt voor patiënten met een paniekstoornis of extreme claustrofobie. De kans is klein dat deze patiënten van tevoren gesedeerd moeten worden. Het is namelijk een echt true open systeem waarbij de patiënt zowel door het dak van de MRI als volledig om zich heen kan kijken.

www.staandemri.org

Frank Raat radioloog